Waarom leeftijd telt bij APK-gebreken

Door Daan de Vries · gepubliceerd 27 oktober 2026 · data: RDW-keuringen november 2023 – oktober 2026, opgehaald 27 oktober 2026

Een auto van vóór 2005 had bij de APK gemiddeld 149,5 gebreken per 100 keuringen, een auto uit 2020 of later 54,4: 2,7 keer zo veel. Wie modellen vergelijkt zonder daar rekening mee te houden, vergelijkt vooral leeftijden. Daarom zet APK Radar naast elk model het aantal gebreken dat je voor auto’s van dezelfde leeftijd verwacht, en rekent daarmee een index uit: 100 is zoals verwacht, lager is minder gebreken.

Gebreken per bouwjaargroep

Hoe ouder de auto, hoe meer de keurmeester vindt. Het zwarte streepje is het gemiddelde van alle personenauto’s (104,4).

• tot 2005gemiddeld 24,6 jaar oud bij de keuring149,5
• 2005–2009gemiddeld 17,6 jaar oud bij de keuring143,7
• 2010–2014gemiddeld 12,9 jaar oud bij de keuring107,7
• 2015–2019gemiddeld 8,2 jaar oud bij de keuring73,0
• 2020 en latergemiddeld 4,3 jaar oud bij de keuring54,4

Leeftijd bij keuring = keuringsjaar min bouwjaar (jaar van eerste toelating).

De grootste sprong zit tussen 2010–2014 en 2005–2009: van 107,7 naar 143,7 gebreken per 100 keuringen. Tussen de twee oudste groepen is het verschil klein, 5,8. Daar vlakt de lijn af.

Bij de modellen zie je hetzelfde

De gemiddelde leeftijd bij keuring loopt bij de 80 modellen uiteen van 5,7 jaar (Kia Niro) tot 19,9 jaar (Peugeot 206). Zet je die leeftijd uit tegen het aantal gebreken per 100 keuringen, dan is de samenhang sterk: de correlatiecoëfficiënt is 0,72. Bij 1 zouden alle modellen precies op een stijgende lijn liggen, bij 0 is er geen verband.

Na de correctie is dat verband verdwenen. Tussen leeftijd en index is de coëfficiënt −0,04. De index meet dus niet langer hoe oud een model is, maar hoe het scoort tegenover auto’s van dezelfde leeftijd. Het spreidingsdiagram op de startpagina laat beide dingen in één beeld zien.

Zo werkt de correctie

Voor elk afzonderlijk bouwjaar is bekend hoeveel gebreken alle gekeurde personenauto’s uit dat jaar gemiddeld hadden. Die jaargemiddelden passen we toe op de bouwjaarmix van een model. Heeft een model veel exemplaren uit 2008 en weinig uit 2016, dan weegt het gemiddelde van 2008 zwaarder. Zo ontstaat het verwachte aantal gebreken per 100 keuringen.

Een voorbeeld. Voor de Volkswagen Polo verwacht je 105,0 gebreken per 100 keuringen; gemeten is 115,2. Dat geeft 115,2 ÷ 105,0 × 100 = index 110. Een index van 100 is precies zoals verwacht. Bij 95 of lager kleurt de site groen, bij 105 of hoger oranje. Alle 80 modellen op volgorde van index staan in de ranglijst.

Modellen waar de correctie het oordeel omdraait

Bij 8 modellen ligt het ruwe cijfer onder het gemiddelde van alle auto’s, terwijl ze voor hun leeftijd juist duidelijk meer gebreken hebben dan verwacht (index 105 of hoger). Vijf daarvan zijn Peugeots. Het sterkste geval is de Opel Karl: 97,0 gebreken per 100 keuringen, minder dan gemiddeld. Maar de gekeurde exemplaren zijn gemiddeld pas 8,0 jaar oud, en voor die leeftijd verwacht je 72,4. Met index 134 staat de Karl op de laatste plaats van alle 80.

Het omgekeerde zie je bij twee modellen: de Opel Meriva en de Toyota Prius hebben meer gebreken dan gemiddeld, maar minder dan je voor hun leeftijd verwacht.

Gemiddelde van alle personenauto’s: 104,4 per 100 keuringen. Index 100 = zoals verwacht voor de leeftijd.

Wat de correctie niet doet

De correctie houdt alleen rekening met het bouwjaar. Verschillen in gebruik, onderhoud en type eigenaar blijven in het cijfer zitten. Ook generaties van één model zijn samengevoegd: als een nieuwe generatie beter of slechter is dan de vorige, verdwijnt dat in het gemiddelde.

Per bouwjaargroep kun je dat deels terugzien. Op de modelpagina’s van modellen met meer dan één bouwjaargroep staat onder ‘Ouder, of echt zwakker?’ per groep het cijfer van het model naast dat van alle auto’s uit dezelfde jaren. In de APK-vergelijker kies je zelf een bouwjaargroep en zet je twee modellen naast elkaar. En een gemiddelde over tienduizenden keuringen zegt niets over de staat van één bepaalde auto.

Bronnen