Afkeurpercentage of gebreken per 100? Zo lees je de APK-cijfers

Een afkeurpercentage per automodel bestaat niet in de open data van de RDW. De bestanden leggen vast welke gebreken een keurmeester vond, maar niet of de auto werd afgekeurd. APK Radar werkt daarom met twee andere getallen: gebreken per 100 keuringen (104,4 over alle personenauto’s) en het aandeel keuringen met minstens één gebrek (41,2%). Het tweede getal lijkt het meest op een afkeurpercentage, maar telt ook gebreken mee die tijdens de keuring direct zijn verholpen.

Wat de RDW wel en niet vastlegt

Na een APK meldt de keuringsinstantie de keuring bij de RDW. Daarbij komen de geconstateerde gebreken in het register, elk met een eigen code en omschrijving. In de periode november 2023 – oktober 2026 gaat het om 20.263.158 keuringen van personenauto’s, met samen 21.156.606 geconstateerde gebreken.

Een veld ‘goedgekeurd’ of ‘afgekeurd’ zit er niet bij. Bij 99,97% van de gebreken hoort precies één APK-melding van hetzelfde kenteken, op dezelfde datum en hetzelfde tijdstip. Het gebrek is dus vastgelegd bij de keuring zelf, ook als het meteen is verholpen, zoals een lampje dat ter plekke is vervangen. Wie op basis van deze bestanden een afkeurpercentage per model uitrekent, rekent dus iets anders uit dan de naam belooft.

Twee getallen, twee vragen

Gebreken per 100 keuringen beantwoordt de vraag hoeveel er gevonden wordt. Alle gebreken worden opgeteld en gedeeld door het aantal keuringen, maal 100. Over alle personenauto’s komt dat uit op 104,4: bij 100 keuringen noteerden keurmeesters samen ruim 104 gebreken.

Minstens één gebrek beantwoordt de vraag bij hoeveel auto’s de keurmeester iets vond. Dat was bij 41,2% van de keuringen. De overige 58,8% kwam zonder één geconstateerd gebrek door de APK.

Deel je het eerste getal door het tweede, dan weet je hoeveel gebreken een auto gemiddeld had als er iets gevonden werd: 2,5.

Waarom het getal boven de 100 kan komen

Gebreken per 100 keuringen is geen percentage. Eén keuring kan meerdere gebreken opleveren, en de RDW telt per onderdeel: een te lage bandenspanning op vier banden telt als vier gebreken. Dat is goed te zien bij de vaakst genoteerde code, ‘Bandenspanning niet op juiste waarde’ (code 210). Die komt 19,78 keer voor per 100 keuringen, maar bij slechts 7,02% van de keuringen. Waar de code wordt genoteerd, staat ze dus gemiddeld voor 2,8 gebreken. Bij ‘Band onvoldoende profiel’ (code 205) is dat 1,9.

Bij oudere auto’s loopt het getal ver boven de 100 op. De tabel laat per bouwjaargroep beide maten zien, plus de verhouding ertussen.

Gebreken per 100 keuringen en aandeel met minstens één gebrek, per bouwjaar
BouwjaarPer 100 keuringenMinstens één gebrekGebreken per keuring met gebrek
tot 2005149,552,3%2,86
2005–2009143,752,8%2,72
2010–2014107,744,2%2,44
2015–201973,031,8%2,30
2020 en later54,422,6%2,41
Alle auto’s104,441,2%2,53

Bouwjaar = jaar van eerste toelating. Bron: RDW Open Data, eigen berekening.

Tussen de jongste groep (2020 en later) en de oudste (tot 2005) stijgt het aandeel keuringen met een gebrek van 22,6% naar 52,3%: iets meer dan het dubbele. Het aantal gebreken per 100 keuringen stijgt sterker, van 54,4 naar 149,5. Oudere auto’s hebben dus niet alleen vaker iets, ze hebben ook meer tegelijk: 2,9 gebreken per keuring met een gebrek, tegen 2,4 bij de jongste groep.

Per model: vaak iets, of veel tegelijk

Bij de 80 meest gekeurde modellen loopt het aandeel keuringen met minstens één gebrek uiteen van 25,7% bij de Kia Niro tot 55,7% bij de Mitsubishi Colt. De twee maten lopen grotendeels gelijk op, maar niet helemaal. De Toyota Auris en de Toyota Corolla hadden allebei bij ongeveer 40% van de keuringen een gebrek, maar per 100 keuringen kwamen ze uit op 92,4 en 106,7.

Het verschil zit in het aantal gebreken per keuring waarbij iets gevonden werd. Hieronder de vijf modellen met het laagste en de vijf met het hoogste getal. Het zwarte streepje is het gemiddelde van alle auto’s (2,53).

Gebreken per 100 keuringen gedeeld door het percentage keuringen met minstens één gebrek. Bovenste vijf: laagste waarden; onderste vijf: hoogste.

Adviespunten staan erbuiten

Naast gebreken noteert de keurmeester adviespunten: waarschuwingen die geen gebrek zijn. Het vaakst gaat het om ‘Band(en) aanwezig met een profieldiepte van 1,6 t/m 2,5 mm’ (code AC1), 6,76 keer per 100 keuringen. Over alle personenauto’s komen adviespunten 20,4 keer per 100 keuringen voor, bij 16,9% van de keuringen.

Op APK Radar tellen adviespunten nergens mee in de gebreken per 100 keuringen. Op de modelpagina’s staan ze apart vermeld, zodat je ze wel kunt zien.

Zo lees je een modelpagina

Neem de Volkswagen Polo, het meest gekeurde model in de periode. Bovenaan staat 115,2 gebreken per 100 keuringen; dat is meer dan de 104,4 van alle personenauto’s. Bij 44,4% van de keuringen vond de keurmeester minstens één gebrek, tegen 41,2% gemiddeld.

Daarnaast staat in grijs het getal dat je voor auto’s van dezelfde leeftijd verwacht: 105,0. Gemeten gedeeld door verwacht, maal 100, geeft de index: 110. Hoe die correctie werkt en waarom ze nodig is, staat in waarom leeftijd telt. Wil je twee modellen naast elkaar zien, gebruik dan de APK-vergelijker.

Bronnen